สิทธิมนุษยชนกับสังคมไทย

      กระแสแห่งโลกยุคปัจจุบัน เป็นกระแสของโลกาภิวัตน์ เศรษฐกิจทุนนิยม ยุคแห่งข้อมูลข่าวสารและความเป็นประชาธิปไตย ซึ่งสิ่งจำเป็นสำหรับพื้นฐานของประชาธิปไตยที่เป็นกระแสการวิพากษ์และการศึกษาทั่วโลกที่สำคัญประเด็นหนึ่งก็คือ กระแสเรื่องสิทธิมนุษยชน ดังนั้น ในงานเขียนชิ้นนี้จึงมุ่งไปที่จะศึกษาเรื่องสิทธิมนุษยชน ในการที่จะเป็นหลักประกันของสิทธิเสรีภาพ วิถีชีวิตของปัจเจกชนจนนำไปสู่ความเป็นประชาธิปไตย ดังจะกล่าวต่อไปนี้

1.ความหมายของสิทธิมนุษยชน

       สิทธิมนุษยชน (Human Rights) หมายถึง สิทธิขั้นพื้นฐานที่มนุษย์เกิดมาพร้อมกับความเท่าเทียมกันในแง่ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และสิทธิ เพื่อดำรงชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรี โดยไม่คำนึงถึงความแตกต่างในเรื่องเชื้อชาติ สีผิว เพศ อายุ ภาษาศาสนา และสถานภาพทางกายและสุขภาพรวมทั้งความเชื่อทางการเมือง หรือความเชื่ออื่นๆที่ขึ้นกับพื้นฐานทางสังคม สิทธิมนุษยชนเป็นสิ่งที่ไม่สามารถถ่ายทอดหรือโอนให้แก่ผู้อื่นได้ (ชะวัชชัย ภาติณธุ, 2548:29)

2. ความสำคัญของสิทธิมนุษยชน

      สิทธิมนุษยชนมีความสำคัญในฐานะที่เป็นอารยะธรรมโลก (World Civilzation) ของมนุษย์ที่พยายามวางระบบความคิดเพื่อให้คนทั่วโลกเกิดความระลึกรู้ คำนึงถึงคุณค่าของความเป็นมนุษย์ ตั้งแต่ยอมรับความเป็นมนุษย์ ศักดิ์ศรี ชาติกำเนิด สิทธิต่างๆที่มีพื้นฐานมาจากความชอบธรรม ซึ่งตั้งอยู่บนพื้นฐานแห่งสิทธิตั้งแต่กำเนิด โดยให้ความสำคัญกับคำว่าชีวิต (Life) (ชะวัชชัย ภาติณธุ,2548:3) นอกจากนี้แล้วสิทธิมนุษยชนยังมีความสำคัญในแง่ของการเป็นหลักประกันของความเป็นมนุษย์สิทธิและ เสรีภาพ และสภาวะโลกปัจจุบันเรื่องของสิทธิมนุษยชนก็ไม่ใช่เรื่องประเทศใดประเทศหนึ่งเท่านั้น หากแต่เป็นเรื่องที่สังคมทั่วโลกต้องให้ความสำคัญ เพราะประเทศไทยในฐานะที่เป็นสมาชิกขององค์การสหประชาชาติ ผูกพันตามพันธกรณีแห่งกฎบัตรสหประชาชาติ และที่สำคัญเรื่องของสิทธิมนุษยชนยังได้ถูกนำไปใช้ในทางการเมือง เศรษฐกิจระหว่างประเทศ เช่น การละเมิดสิทธิมนุษยชนในพม่าทำให้สหรัฐอเมริกาและสหภาพยุโรปคว่ำบาตรทางการฑูต การงดการทำการค้าด้วย หรือกรณีการส่งกองกำลังทหารของสหประชาชาติเพื่อเข้าไปยุติการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ในบอสเนีย เฮอร์เซโกวิน่า และในโคโซโว ของอดีตประเทศยูโกสลาเวีย เป็นต้น (กุมพล พลวัน, 2547:2-3) ด้วยสาเหตุและความสำคัญดังกล่าวมาข้างต้น เราจึงจำเป็นต้องให้ความสำคัญในการศึกษาเรื่องสิทธิมนุษยชน เพราะมีความสำคัญทั้งในด้านสังคมโลกและการสร้างประชาธิปไตยในสังคมไทย

3.พัฒนาการสิทธิมนุษยชนในสังคมไทย

      พัฒนาการการต่อสู้เพื่อศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์/สิทธิมนุษยชนในสังคมนั้นมีมายาวนาน สถานการณ์สำคัญของสังคมไทยที่ถือว่าเป็นมิติการต่อสู้เพื่อสิทธิเสรีภาพ ตั้งแต่ในยุคเริ่มเปิดประเทศภายหลังสนธิสัญญาเบาริ่ง,เหตุการณ์ร.ศ.103 ที่ชนชั้นสูงบางกลุ่มเรียกร้องให้เปลี่ยนแปลงการปกครอง เหตุการณ์ร.ศ. 130ที่คณะทหารหนุ่มก่อการกบฏเมื่อเปลี่ยนแปลงการปกครอง

      การปฎิวัติ 2475 ที่ปรากฏพร้อมหลัก 6 ประการของปรีดี พนมยงค์ ซึ่งกล่าวถึงหลักสิทธิเสมอภาคและความเป็นอิสรเสรีภาพ,การต่อสู้ในยุคเผด็จการทหารนับหลังจากรัฐประหาร 2490 จนถึงยุคของระบบปฏิวัติของจอมพลสฤษดิ์ นับตั้งแต่ปี 2501 เรื่อยมา (จรัญ โฆษณานันท์, 2545:519) ซึ่งเป็นที่น่าสังเกตว่าแม้ไทยจะให้การรับรองปฎิญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนตั้งแต่ปี 2491 แต่แนวคิดสิทธิมนุษยชนแบบอุดมการณ์เสรีนิยมตะวันตกก็เติบโตอย่างเชื่องช้าในสังคมไทย ท่ามกลางบริบททางการเมืองที่ล้าหลังเป็นเผด็จการ แม้จะมีการต่อสู้และเรียกร้องสิทธิและเสรีภาพอย่างเข้มข้น เช่นในช่วง หลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 หลังเหตุการณ์ 6ตุลาคม 2519ซึ่งต่อมาเรื่องของมนุษยชนเป็นปรากฏการณ์ความสนใจและมีการถกเถียงกันอย่างมาก จนกระทั่งมีการก่อตั้งคณะกรรมาธิการยุติธรรมและสิทธิมนุษยชนขึ้นเพื่อศึกษากฎหมายหรือร่าง พ.ร.บ.ที่แย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือขัดต่อสิทธิมนุษยชน ทั้งปัญหาภายในและภายนอกประเทศ ในสมัยของรัฐบาลพลเอกชาติชาย ชุณหวัณ แต่ก็ล้มเหลวเพราะความไม่ต่อเนื่องของอายุของสภาผู้แทนราษฎร และความเป็นอิสระและความเป็นกลางในการทำงาน รวมทั้งเรื่องผลประโยชน์ทางการเมืองและแม้ภายหลังเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ 2535 ที่ถือได้ว่าเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างรุนแรงครั้งสำคัญของไทย ซึ่งชัยชนะของประชาชนมีผลผลักดันสร้างสำนึกสิทธิมนุษยชนที่จริงจังในสังคมไทย และการสร้างกลไกต่างๆเพื่อป้องกันอำนาจเผด็จการทางทหาร และรัฐบาลของนายอานันท์ ปัณยารชุนได้บริหารประเทศได้นำประเทศเข้าสู่สมาชิกของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและการเมือง จนถึงการจัดตั้งคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติขึ้นภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับบปี 2540 ที่ดูจะเป็นความหวังของผู้ด้อยโอกาสหรือผู้ไร้อำนาจที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน เป็นหนึ่งกลไกสำคัญของรัฐที่มีบทบาทในระดับหนึ่งในด้านการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในสังคมไทย ซึ่งยังมีอาชีพอื่นอีกที่ทำหน้าที่นี้ เช่น ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง ศาลยุติธรรม ผู้ตรวจการแผ่นดินรัฐสภา เป็นต้น แต่ดูเหมือนรากเหง้าและปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนก็ยังดำรงอยู่ในสังคมไทย อันเป็นผลมาจากหลายสาเหตุ เช่น ระบบเศรษฐกิจการเมืองแบบเผด็จการ อำนาจนิยม ระบบทุนนิยม หรือวิถีพัฒนาที่มิได้เอาความเป็นมนุษย์และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์เป็นที่ตั้ง วัฒนธรรมความเชื่อที่ล้าหลังจนก่อมายาคติผิดๆที่ไม่ศรัทธาคุณค่าความเป็นมนุษย์และความเท่าเทียม เป็นผลให้เกิดความรุนแรงและสนับสนุนการละเมิดต่อสิทธิมนุษยชนจนฝังรากลึกมาถึงปัจจุบัน (จรัญ โฆษณานันท์, 2545:522-526) ดังจะกล่าวต่อจากนี้

4.สิทธิมนุษยชนในสังคมไทย

      เป็นที่แน่นอนและทราบกันดีอยู่แล้วว่าสังคมไทยปัจจุบันเน้นความสำคัญของภาคเศรษฐกิจและสังคม ซึ่งเป็นเศรษฐกิจแบบทุนนิยมหรือระบบตลาดได้ครอบงำเศรษฐกิจโลก และภายใต้ระบบตลาดเศรษฐกิจทุนนิยมดังกล่าว ได้ทำให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่มาพร้อมกับเศรษฐกิจในระบบตลาด ภายใต้เงื่อนไขของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยเรื่องเศรษฐกิจ ทำให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนขึ้นโดยในที่นี้จะขอกล่าวถึงสิทธิมนุษยชนซึ่งเป็นผลมาจากการพยายามก้าวไปสู่ความทันสมัย รัฐบาลได้ใช้กฎหมายโดยไม่คำนึงถึงผลกระทบที่จะเกิดกับชุมชน เห็นได้จากการจัดการทรัพยากรในภาคอีสาน เช่น การประกาศเขตวนอุทยานกับที่ดินทำกินของชาวบ้าน การให้สัมปทานป่าแก่กลุ่มอิทธิพลภายนอกชุมชน ด้วยการส่งเสริมการปลูกพืชพาณิชย์และการพัฒนาอุตสาหกรรม (เสน่ห์ จามริก, 2546:35-40)

      ตัวอย่างหนึ่งของการละเมิดสิทธิมนุษยชน คือ กรณีเขื่อนปากมูล ที่หลังจากการสร้างเขื่อนได้ทำให้วิถีชีวิตของชาวบ้านเปลี่ยนแปลงไป ระบบนิเวศที่ลุ่มน้ำมูลก็ถูกเปลี่ยนแปลง เกิดวิกฤตในการทำมาหากิน ชาวบ้านบางส่วนต้องอพยพไปใช้แรงงานที่อื่น จำนวนป่าลดน้อยลง ชาวบ้านจับปลาไม่ได้พอเพียงแก่การเลี้ยงชีพ ทั้งที่เมื่อก่อนระบบนิเวศนี้สมบูรณ์ ปลามีมากชาวบ้านจึงจับปลาขายและเป็นรายได้เลี้ยงครอบครัว (ชลธิรา สัตยาวัฒนา, 2546:154-164)

      นอกจากนี้แล้วยังมีกรณีการละเมิดสิทธิมนุษยชนอื่นๆอีก เช่น การฆ่าตัดตอนปราบปรามยาเสพติดในสมัยรัฐบาลทักษิณ ปัญหาการค้าประเวณี การก่อการร้าย และความยากจนเป็นต้นยังเป็นปัญหาของสังคมไทยจนปัจจุบัน

5.ข้อสรุปและเสนอแนะ

      เราคงจะเห็นได้ว่าประเด็นเรื่องสิทธิมนุษยชนนั้นมีความสำคัญมากจึงอยากให้ประเด็นเรื่องสิทธิมนุษยชนนั้นเป็นประเด็นที่ควรมุ่งศึกษาทำความเข้าใจในวงกว้างมากขึ้น โดยอิงอยู่กับพื้นฐานของความชอบธรรม เพราะในโลกของเรายังมีการละเมิดสิทธิมนุษยชนอยู่ในทุกมุมมองของโลกและสิทธิมนุษยชนนั้นเกี่ยวข้องกับสิทธิเสรีภาพของคนทุกคนที่อยู่รวมกันในสังคม และยังเกี่ยวข้องกับ สังคม เศรษฐกิจและการเมือง เป็นพื้นฐานของหลักการที่มุ่งไปสู่ประชาธิปไตยและพัฒนาสังคมให้มีความสงบสุขและเจริญ หากว่ามนุษย์รู้จักและเข้าใจยอมรับและเคารพในสิทธิมนุษยชนของกันและกัน

      และกระทั่งปัจจุบันซึ่งอยู่ภายใต้การปกครองของคณะทหาร ที่เกิดจากจากการรับรัฐบาลทักษิณ โดยการรัฐประหารของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติหรือ (คมช.) และการดำเนินนโยบายแข็งก้าวในการปราบปรามกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่นับวันจะรุนแรงมากขึ้น มีผู้เสียชีวิตและเสียหายทั้งฝ่ายรัฐ ประชาชนผู้บริสุทธิ์ ผู้ก่อการร้าย สะท้อนปัญหาความรุนแรงและการละเมิดสิทธิมนุษยชนในสังคมไทยได้เป็นอย่างดี เป็นที่น่าสังเกตว่า สังคมไทยของเรากำลังมุ่งไปสู่วิถีทางแห่งสันติภาพในสิทธิมนุษยชนหรือจะย้อนกลับไปสู่เผด็จการ อำนาจนิยม ความล้าหลัง การละเมิดสิทธิมนุษยชนและเราจะไปสู่วิถีทางแห่งประชาธิปไตยและสร้างความสำนึกความเป็นมนุษย์และสิทธิมนุษยชนได้จริงหรือ ?

----------------------------------------

บรรณานุกรม

กุมพล พลวัน. สิทธิมนุษยชนในสังคมโลก. กรุงเทพฯ : นิติธรรม, 2547.

จรัญ โฆษณานันท์. สิทธิมนุษยชนไร้พรมแดน ปรัชญา กฎหมาย และความเป็นจริงทางสังคม.

กรุงเทพฯ : นิติธรรม, 2545.

ชลธิรา สัตยาวัฒนา. พลวัตสิทธิมนุษยชน กระบวนทัศน์ทางมานุษยวิทยา. กรุงเทพฯ :

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์กรมหาชน), 2546.

ชะวัชชัย ภาติณธุ. กระบวนการเรียนรู้และปฏิบัติการณ์สิทธิมนุษยชน. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์,

2548.

เสน่ห์ จามริก. สิทธิมนุษยชนไทยในสถานการณ์โลก. กรุงเทพฯ : สำนักวิจัยและพัฒนา

สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา, 2546.

Comment

smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????   ??????????????????
smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????

Tweet

อยากรู้ว่าตั้งแต่สมัยอยุธยาถึงปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร
ในด้านใดบ้างครับ

ถ้าทราบขอข้อมูลหน่อยนะครับ
ส่งได้ที่ ao.thai@hotmail.com

#1 By โอ๋ (125.24.166.183) on 2008-12-21 17:25

ได้ความรู้มากเลยค่ะ
ขอบคุณค่ะbig smile

#2 By eve* (124.121.166.226) on 2009-07-21 15:57

นรัเด้ดะดีดรี

#3 By รัร (114.128.25.63) on 2009-11-15 16:41

สุดยอด

#4 By Minho (125.25.107.50) on 2009-12-16 12:50

cry ขอบคุณค่ะ

#5 By Minho (125.25.107.50) on 2009-12-16 12:51

open-mounthed smile confused smile sad smile

#6 By (113.53.98.111) on 2010-02-23 16:28

ขอบคูณมากม๊ากค่ะ

#7 By (202.28.45.25) on 2010-03-04 11:08

อยากได้ประโยชน์ของมัน

หุหุ

แต่ก็เนื้อหาก็ดี

สงสัยเจ้าของเว็บบ้านการเมือง

อุอุ

#8 By นารุโตะ (180.183.112.252) on 2010-03-15 20:26

ประเทศไทยไม่เคยมีสิทธิมนุษยชนที่แท้จริงหรอก

#9 By Patendex on 2010-05-25 14:59

ได้ความรู้เยอะเรยอ่ะค่ะ

#10 By กหะระร (118.172.127.45) on 2010-05-25 18:14

ขอบคุนมากๆคะ

เป็นประโยชน์มากๆๆconfused smile

#11 By น้ามผึ้ง (114.128.219.127) on 2010-06-01 23:26

สวัดดีค่ะเจ้าของบล็อกนี้ PO รุ่น 2รึเปล่าค่ะ
หนูเป็นรุ่นน้องนะค่ะ
ดีมากเลยค่ะ

#12 By (113.53.250.226) on 2010-06-04 10:47

#13 By (125.26.180.242) on 2010-06-16 12:41

ขอบคุนเนื้อหาคะกำลังทำรายงานเรื่องนี้พอดี

#14 By (111.84.124.183) on 2010-07-11 16:51

big smile big smile big smile big smile open-mounthed smile open-mounthed smile open-mounthed smile open-mounthed smile surprised smile surprised smile

#15 By มัดหมี่ (115.67.96.247) on 2010-07-12 18:00

แล้วชุมนุมของกลุ่มคนเสื้อแดงและการสั่งกระชับวงล้อม
ของรัฐบาลเป็นการละเมิดสิทธิมนุษชนหรือไม่

#16 By nokay (182.232.46.137) on 2010-07-14 20:42

#17 By (222.123.231.199) on 2010-08-01 09:05

angry smile tongue

#18 By (125.26.250.90) on 2010-08-04 08:54

ดีมากเลยค่าข้อมูล cry wink surprised smile embarrassed question tongue angry smile sad smile confused smile open-mounthed smile big smile

#19 By แอม (118.172.34.223) on 2010-08-12 07:34

เกรียน ครับ

#20 By (110.164.162.44) on 2010-08-15 19:51

ขอบคุณค่ะ

ถ้าไม่เข้ามาดู

ไม่มีงานส่งอาจารย์แน่ๆ

#21 By พริกหวาน (125.26.247.102) on 2010-08-27 21:11

#22 By .... (125.26.247.102) on 2010-08-27 21:11

ขอบคุณครับ

ได้คะเเนนเเล้ว เย้

ห้าห้าห้าบวก +-*-

#23 By Benz (125.26.138.10) on 2010-09-01 09:49

คัยโสด บ้าง ครับ

ขอ เบอร์หน่อย เเอด มาเมล carsa123@hotmail.com

#24 By jamE (125.26.138.10) on 2010-09-01 09:50

thank youbig smile confused smile cry

#25 By s.crowbar (223.206.72.151) on 2010-09-02 17:07

อยากได้ข้อมูลที่มากกว่านี้ thak youนะ
s.crowbar@hotmail.comจะเข้ามาอีกนะcry

#26 By (223.206.72.151) on 2010-09-02 17:08

#27 By (58.137.156.190) on 2010-09-08 10:03

Thank you Jaaa".
big smile

#28 By 00417 (112.142.108.75) on 2010-09-16 13:03

ได้ความรู้เยอะเเยะเลย
ดีมากๆค่ะ
big smile

#29 By mint (1.46.151.73) on 2010-09-19 12:01

ได้ความรู้เยอะเเยะเลย
ดีมากๆค่ะ
big smile

#30 By mint (1.46.151.73) on 2010-09-19 12:02

ผมหล่อแต่ทำไมถึงต้องทำร้ายคนที่แอบรักผมเพียงเพราะเราเป็นเพศเดียวกันsad smile sad smile tongue

#31 By ศรัณย์ มุ่งธัญญา (203.172.57.147) on 2010-10-01 18:34

tongue cry double wink wink surprised smile embarrassed question tongue angry smile sad smile confused smile open-mounthed smile big smile

#32 By ww (115.87.144.3) on 2010-11-03 16:28

ชอบมากคะ ได้ความรู้มากเลย

#33 By mint (124.121.55.57) on 2010-11-18 18:02

อายควายทามมายโง่อย่างงี้big smile open-mounthed smile confused smile sad smile angry smile tongue question embarrassed surprised smile wink double wink cry

#34 By หมา (125.26.73.246) on 2010-11-18 20:37

ดีค่ะที่เอาบทความนี้มาโพส
ได้ความรู้เยอะเลย
ทำให้รู้สึกดีที่เลือกเรียนไม่ผิดจริงๆค่ะ

#35 By moowan (202.143.185.146) on 2011-01-07 15:50

ขอบคุณคร้าบ big smile

#36 By pop (118.173.213.215) on 2011-01-13 21:37

ขอบคุณมากๆ จะได้เอาไปทำรายงานด้วยcry

#37 By the peesad za (203.114.110.210) on 2011-02-16 15:41

ดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดดด cry double wink wink surprised smile embarrassed question tongue angry smile sad smile confused smile open-mounthed smile big smile

#38 By N (202.143.183.210) on 2011-06-14 09:19

อยากรู้ค่ะว่า >>>ประเทศไทยมีบทบาทอย่างไรต่อสิทธิมนุษยชน<<< ช่วยหน่อยน่ะค่ะ embarrassed embarrassed embarrassed embarrassed

#39 By Noo June (115.67.84.113) on 2011-07-19 20:47

555+

#40 By (61.7.252.67) on 2011-07-28 12:02

ขอบคุณคะ

#41 By aor (110.49.242.112) on 2011-08-22 22:00

#42 By tti (223.204.87.35) on 2011-09-14 17:50

ข้อคำชี้แนะเรื่องการขอจัดตั้งกลุ่มสิทธิฯครับ

olomum@hotmail.com

#43 By jassada (110.49.240.18) on 2011-11-16 08:36

ชอบคร้บ

#44 By น้อง ... ไม่บอกชื่อ (124.121.189.139) on 2011-12-25 11:14

ขอบคุณมากๆครับbig smile

#45 By คนธรรมศาสตร์ (103.7.57.18|223.206.183.229) on 2012-07-31 23:38

reverse lookup cell phone free christian louboutin shoes you are dgeddcdegddkbaec

#46 By (122.226.120.4|122.226.120.4) on 2014-05-16 21:01